Het kan Friezen, het kan dooien | Luchtalarm Blog 6 |

- Dit blog is geschreven door Daniëlle Petter, online redacteur bij Omroep Flevoland. -

Nee, dit blog gaat niet over het weer. Alhoewel daar op het moment genoeg over te schrijven valt. Dit gaat over Friezen, met een F dus. Want ik moet iets bekennen. Ik krijg namelijk altijd een beetje de kriebels als ik mensen Fries hoor spreken. En dat vind ik vervelend, want die paar Friezinnen die ik de afgelopen jaren heb ontmoet bleken al vrij snel de tofste, hartelijkste, spontaanste en grappigste vrouwen in de wijde omtrek. 

Maar wáárom nou toch dat Fries? En belangrijker nog, waarom stoor ik me aan dat taaltje? Het is een beetje een gekke taal, voor mensen die (soort van) ABN spreken. Want het lijkt op Nederlands en er zitten andere woorden en vreemde accenten tussen. Dus je verstaat het half maar het gaat vaak te snel. Maar dat is de reden eigenlijk niet. Ik vind het vooral heel bijzonder dat die taal blijkbaar in stand moet worden gehouden en dat er in Friesland serieus zo met elkaar wordt gesproken. Stiekem dacht ik dat alleen een paar verstokte bejaarde Friezen dat nog serieus namen. 

Niet dus, ook die hippe spontane vrouwen nemen het serieus. Zo erg dat ze hun Almeerse kinderen ook in het Fries aanspreken. Neem een oud-buurvrouw bijvoorbeeld. Haar man Turks, zij Fries en dus werden de kinderen 3-talig opgevoed. Ja echt! Nederlands, Turks en Fries spraken ze met elkaar. Diep respect, want dat moet heel wat voeten in de aarde hebben gehad. De vader en moeder van de oud-buurvrouw spraken gewoon vloeiend Nederlands, dus de achterliggende reden kan niet zijn geweest dat het nodig is voor het contact met de opa en oma.

Conclusie: die taal moet dus wel heel belangrijk voor ze zijn. Ik moet eerlijk toegeven, ik ben nooit diep in de materie gedoken, en ik heb het ze eigenlijk ook nooit gevraagd hoor. Wat ik er verder van vind doet er namelijk helemaal niet toe. Maar het zet me aan het denken over wat taal doet met je identiteit. Waar je vandaan komt is natuurlijk belangrijk en de taal die je samen spreekt zegt iets over wie je bent en wie je sámen bent. In Almere hebben wij geen eigen taal natuurlijk, een licht accent misschien. Maar dat is vooral een erfenis van de vele (oud-) Amsterdammers die hier wonen. Verder hebben we misschien wat straattaal maar ik ben geen tiener meer en ik hang ook niet zo veel op straat, dus ik ben daar niet goed van op de hoogte. Misschien gebruik ik het onbewust wel.

 

 Een Hollander zegt meer dan hij weet, een Fries minder. 

Een Hollander zegt meer dan hij weet, een Fries minder. 

 Zo cool als Kamp Seedorf.

Zo cool als Kamp Seedorf.

Ik heb de term Ally eerlijk gezegd ook pas een paar maanden geleden ontdekt. Maar ik ben wel blij dat ik hem nu ken! Want dat is dus precies wat taal kan doen. Ally is een koosnaampje, en je gebruikt geen koosnaampjes voor mensen (of steden in dit geval) die je niet mag. Een koosnaam geeft aan dat je een relatie hebt met iets of iemand. En dat de term Ally nu steeds meer ingeburgerd raakt betekent dat de relatie met onze stad intensiever wordt. We hebben de stad lief, met al haar mooie en minder mooie kanten. Als de ander ook ‘Ally’ gebruikt dan weten we dat we onder gelijkgestemden zijn.

We zijn natuurlijk een uit de grond gestampt dorp met een samengestelde bevolking, we moeten het maar gewoon doen hier met elkaar. Maar steeds meer mensen zijn hier opgegroeid of wonen hier al zo lang, inclusief ondergetekende, dat ze geen speciale binding meer voelen met voorgaande woonplaatsen. Die binding voel ik wel met Almere. De term Ally betekent volgens mij dat meer mensen dat voelen. 

Een duidelijk eigen accent zullen we denk ik nooit krijgen. Qua ligging in Nederland is dat ook niet logisch. Maar een eigen kleine lexicon of een aantal typisch Almeerse uitdrukkingen en gezegden zou wel leuk zijn en de identiteit kunnen versterken. Ik weet, dat soort dingen moeten allemaal op natuurlijke manier ontstaan en groeien enzo. Het moet ziel krijgen, net als de stad zelf volgens vele buitenstaanders. Maar wat als wij in ons korte mensenleven geen tijd hebben om te wachten op organische groei en ziel? We moeten er toch wat van maken. 

Dus ik stel een aantal gezegden voor. Gewoon om onze eigen identiteit en relatie met Ally een boost te geven.
Het bier smaakt nergens zoals in ’t Lievertje (Waaruit blijkt dat in Almere alles beter is)
Alsof je uit het Weerwater gekropen bent (wanneer iemand er slecht uitziet)
Een A6-je doen (wanneer je een totale metamorfose ondergaat)
Cool als Kampie (Kamp Seedorf natuurlijk)
Ach man, ga toch ff een end door het Beatrixpark lopen (Even een tijd uit mijn buurt)
En natuurlijk: Een Herremaatje doen (Broekzakgesprekken of per ongeluk teksten en emoji’s sturen)

Er zijn natuurlijk veel betere te verzinnen maar iemand moet erover beginnen natuurlijk. 
Wie weet worden we ooit nog zo trots als die Friezen. Maar voor nu ben ik al heel tevreden met Ally.