Een bitter sollicitatiegesprek | Luchtalarm Blog 4 |

- Dit blog is geschreven door Biza Shalmashi, verantwoordelijk voor de Zakelijke en PR gerelateerde aangelegenheden bij Groot Wild -

Een aantal jaar geleden, niet zo gek lang na m’n afstuderen, had ik een sollicitatiegesprek. Een sollicitatiegesprek voor een fijne functie, bij een toffe organisatie, in een leuke stad. Wat begon als een leuk gesprek bleek een onaangename verassing te bevatten. 

De sollicitatie meneer
Tegenover me zat een man, zo eentje die zichzelf vrij serieus neemt. Zo’n man die zijn handen over elkaar heen vouwt en nog nét de ruimte vindt om aan z’n kin te friemelen terwijl hij keihard zijn best doet om pedant te zijn. Dat pedante kan natuurlijk ook zijn authentieke zelf zijn, in dat geval hoefde hij zijn best niet te doen. Hoe dan ook een fascinerend tafereel. Naast hem zat een vrouwelijke collega, een stiller type, vriendelijk, met vragen die het gesprek aangenaam maakten.

Failliete allochtonen theater
We zaten op het dakterras, de lunchplek waar alle medewerkers van het bedrijf in de pauze hun bammetjes en salades naar binnen werkten. Het dozijn aan medewerkers zag er kurkuma latte-achtig uit. Heerlijk spul, maar je weet waar ik op doel, van die hype gebonden consumenten die dat spul over een jaar echt niet meer drinken. Het briesje van de wind was de reddende factor wat mijn nervositeit betreft, want nerveus was ik natuurlijk wel een beetje. Opeens werd er een vraag gesteld die me naar deed voelen. ‘Ik zie dat je wat ervaring hebt opgedaan in dat failliete allochtonen theater in Amsterdam?’.

Leerschool
Er viel een stilte, zo eentje die gevoelsmatig mega lang duurde. Zijn collega leek ook in shock, maar verbrak de stilte door een glaasje water in te schenken. Ik herpakte mezelf en antwoordde iets in de richting van ‘het MC Theater? Dat is mijn leerschool geweest, naast de opleiding die ik gevolgd heb uiteraard’. Zo beheerst als dat mijn antwoord eruit kwam, zo weinig recht deed het aan hoe de vraag me deed voelen. Het deed me nietig voelen, minderwaardig voelen, als een everlasting misfit binnen de kunsten. Dat misfit gevoel waar MC Theater een dak aan gaf, waar je met alle warmte en inspiratie van dien een thuis kreeg. Een thuis waar ik jarenlang elke dag welkom werd geheten. Een thuis waar een bril van inclusie met een vanzelfsprekende noodzaak werd toegepast. Waar verhalen van iedereen ertoe deden, omdat mensen als gelijkwaardig werden gezien. Een thuis dat ik tot op de dag van vandaag mis.

10688054_771173382924545_1310248820401938872_o.jpg

Ongewenst cadeau
Nu zoveel jaar later zet het me zo nu en dan nog aan het denken. Hoe komt iemand erop om zo’n vraag stellen? Is het arrogantie? Is het onzekerheid? Krijgt hij geen vat op inclusie en culturele diversiteit binnen zijn eigen werk en benauw ik hem? Het bleef lange tijd op een nare manier door m’n hoofd spoken. Het voelde een beetje als zo'n gast die weigert zijn schoenen uit te doen in jouw huis, terwijl hij heus wel weet dat je iets weg hebt van het personage 'Monica' uit de serie 'Friends'. Zíjn vraag is een lange tijd míjn probleem geweest, maar ik wil het probleem niet hebben. Niet op die manier, niet in die hoedanigheid. Het is een ongewenst cadeau, een cadeau van hemzelf en van mij mag hij het houden. 

Macht
De organisatie waar hij leiding aan geeft, lijkt vooral bezig te zijn met inclusie en culturele diversiteit sinds men op de vingers getikt kan worden als er niet voldoende aandacht aan geschonken wordt. Sinds er een ‘Code Culturele Diversiteit’ bestaat dus eigenlijk. Zijn invulling van de code doet me vooralsnog denken aan het probleem zelf; invloeden die vanuit een inclusieve en diverse blik geboren zijn niet serieus nemen. En de artisticiteit die daaruit voortvloeit serieus nemen als hij aansluit op de zijne.
Het zit in de mens als wezen vastgeroest dat we soms opvallend met macht omgaan. Dat we er een handje van hebben om mensen waar we onszelf niet in herkennen als minderwaardig te behandelen. Dat kan doorsijpelen op de werkvloer. Waar mensen met bijvoorbeeld een andere huidskleur weliswaar gecast worden om in een film te spelen, maar vooral in verhalen die het perspectief van de machthebbende partij vertellen. En dan vaak ook in rollen die niet de meest glorieuze zijn. De eigen positie bewakend. Met een machinegeweer in de ene hand om tegenstribbelende underdogs neer te knallen, en met gummiberen in de andere hand om de nederige underdogs zoet te houden. Alles om machtsverhoudingen in stand te houden waar men baat bij denkt te hebben.

Boomerang 
De baan ging overigens naar een andere, meer geschikte kandidaat. Ik neem hem zijn vraag al een hele tijd niet meer kwalijk en ik neem mezelf mijn antwoord ook niet kwalijk. Eigenlijk weet ik helemaal niet wat de motivatie achter zijn vraag destijds was. Misinformatie? Desinteresse? Gilles de la Tourette? Angst voor het onbekende? Ik weet het niet, want ik vroeg er niet naar. En dat is dan tóch zijn cadeau aan mij geweest, het leren loslaten van een worsteling die niet eens de mijne is én het gissen in m'n hoofd leren uitzetten. Zulk soort vragen komen, mede dankzij hem, anders bij me binnen. Minder hard, minder heftig. Zoals hij een aandeel had in de situatie, zo ben ik er ook debet aan. Doordat ik hem geen wedervraag stelde heb ik zijn privilege mede in stand gehouden. Ik had hem een wedervraag willen stellen die hem een beetje zou doen wankelen. Een vraag waar hij iets van geleerd zou kunnen hebben. Eentje die het treurige in zijn bewoording zo hopla terug zou werpen. Als een boomerang die hem op lichtelijk pijnlijke wijze de ogen opent.